Avrupa Birliği (AB), savunma, yarı iletken teknolojileri, yapay zeka, enerji ve kritik ham maddeler gibi önemli alanlarda yabancı yatırımları titiz bir incelemeye tabi tutma kararı aldı. AB Konseyi, üye ülkelerin temsilcileri tarafından yabancı doğrudan yatırımların değerlendirilmesi için mevcut düzenlemelerin güncellendiğini duyurdu. Bu yeni düzenleme ile birlikte, AB’nin yabancı yatırımların güvenlik ve kamu düzenine olan potansiyel tehditlerini belirleme ve bu tehditlere karşı tedbir alma yeteneği artırılacak.
Yeni kurallar doğrultusunda, tüm üye ülkeler, stratejik sektörler, yenilikçi teknolojiler ve altyapılar için ulusal yatırım inceleme mekanizmaları oluşturmak zorunda kalacak. Bu kapsamda, çift kullanımlı ürünler ve askeri teçhizat, kritik hammaddeler, yapay zeka uygulamaları, enerji, ulaştırma ve dijital altyapı gibi alanlardaki yabancı yatırımlar detaylı bir incelemeye tabi tutulacak. Ayrıca, yabancı yatırımcıların AB topraklarındaki iştirakleri aracılığıyla gerçekleştirdiği yatırımlar da bu incelemelerin kapsamına girecek. Ancak, yatırımların değerlendirilmesi konusunda nihai karar yetkisi üye ülkelere ait olmaya devam edecek.
Yeni sistemin, üye ülkeler ile AB Komisyonu arasındaki iş birliğini güçlendirmesi bekleniyor. Yabancı yatırım incelemesine yönelik yeni kurallar, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasının ardından 20 gün içinde yürürlüğe girecek. Düzenlemenin hükümleri ise yürürlüğe girdiği tarihten 18 ay sonra uygulanmaya başlanacak.
AB, son yıllarda Çin gibi bazı yabancı aktörlerin limanlar, enerji altyapıları, çip teknolojileri ve kritik hammaddeler gibi stratejik sektörlerdeki etkisini artırmasından endişe duymakta. COVID-19 pandemisi, Rusya-Ukrayna Savaşı ve artan jeopolitik gerginlikler, Avrupa’nın kritik alanlarda dışa bağımlılığının güvenlik riski oluşturabileceğini göstermiştir. Bu nedenle, AB, ekonomik güvenliği sağlamak ve stratejik sektörlerin kontrolünü elinde tutmak amacıyla yabancı yatırımları daha sıkı bir şekilde denetlemeye yöneliyor.
